RSS  

قوز قرنيه (کراتوکنوس Keratoconus ) بیماری است که قرنیه چشم را در گیر می کند و آن را از حالت طبیعی  که مقطعی از یک جسم کروی منظم می باشد به مقطعی از جسم  مخروطی شکل نامنظم تبدیل می کند. این بیماری یک پدیده غیر التهابی و دو طرفه می باشد که بتدریج، قرنیه چشم شروع به نازک شدن و نامنظم شدن می کند و در نوع نسبتا پیشرفته قرنیه حالت مخروطی پیدا می کند.  این تغیرات منجر به نزدیک بینی و آستیگماتیسم نامنظم و در نتیجه کاهش دید به درجات متفاوت می گردد.

از خصوصیات این بیماری این است که حالت پیشرونده ای را دارد و هر دوچشم را گرفتار می کند، هرچند در ابتدا ممکن است دریک چشم خود را بیشتر نشان دهد. میزان پیشرفت بیماری نیز از یک فرد به فرد دیگر بسیار متفاوت می باشد. معمولا از دهه دوم زندگی و دوران بلوغ شروع می شود و تا دهه سوم و چهارم پیشرفت می کند و سپس متوقف می گردد.  خیلی بعید است که بیماری قوز قرنیه در سنین بالا ظاهر شود. نکته ای مهمی که باید به آن توجه شود این است که علی رغم مشکلات بینایی فراوانی  که این بیماری می تواند  ایجاد می کند ولی کورکننده نمی باشد.

علت بیماری هنوز کاملا شناخته شده نیست، اگرچه زمینه های ارثی مطرح می باشد، اما رفتار این بیماری شبیه بیماریهای ارثی معمولی نیست و فقط در حدود ده درصد موارد می توان  رد پای آن را در دیگر اعضای فامیل پیدا کرد. مالیدن محکم چشم، اگرچه علت قوز قرنیه نمی باشد ولی در روند ایجاد وپیشرفت آن بی تاثیر نیست. به همین جهت معمولا به بیماران مبتلا به قوز قرنیه سفارش می شود که از مالیدن چشمشان پرهیز کنند.

علائم قوز قرنیه

علائم بیماری قوز قرنیه بسته به شدت بیماری، بسیار متفاوت می باشد. در بعضی از افراد قوز قرنیه ممکن است آنقدر خفیف باشد که برای بیمار هیچگونه علامت خاصی را ایجاد نکند. گاهی آنقدر بیماری خفیف است که حتی بیماری این افراد  در معاینه معمولی چشم  هم کشف  نمی شود و تنها با گرفتن نقشه توپوگرافی قرنیه می توان به وجود آن پی برد. اما عمده این بیماران در ابتدا با عیب انکساری نزدیک بینی و آستیگماتیسم مراجعه می کنند که در این موارد دید بیمار با اصلاح با عینک در حد قابل قبولی می رسد اما ممکن است  کامل و 10/10 نشود. در این موارد نیز گرفتن نقشه توپوگرافی قرنیه تشخیص را مسجل می کند. در انواع پیشرفته تر علائم شدیدتر می باشد و فرد با عینک بینایی مناسبی پیدا نمی کند که در این حالت حتی بدون گرفتن نقشه قرنیه، بیماری در معاینه معمولی هم تشخیص داده می شود.       

درمان قوز قرنیه

قوز قرنيه را از نظر شدت عارضه می توان درجه بندی کرد. اگر قوز قرنيه بسيار خفيف باشد اين افراد حتی با عينک می توانند ديد مناسبی داشته باشند و نياز به درمان ديگری ندارند. انواع خفيف تا متوسط معمولا با استفاده از لنزهای تماسی سخت (کنتاکت لنز ) بينايی بسيار خوبی را در اکثر مواقع بدست می آورند و طبعا در اين صورت اعمال جراحی ضرورت پيدا نمی کند. متقاعد نمودن بيمار و ايجاد رغبت در وی به استفاده از اينگونه لنزها ، شرط اصلی  موفقيت درمان با کنتاکت لنز خواهد بود.  در موارد قوز قرنيه شديد، درمان پيوند قرنيه خواهد بود که شانس موفقيت پيوند در قوز قرنيه بسيار بالا و نزديک به ۹۵ درصد می باشد. زمان عمل بستگی به شدت قوز قرنيه و عدم موفقيت در استفاده از کنتاکت لنز دارد. در هر حال بايد دانست که عمل پيوند برای درمان قوز قرنيه يک عمل غير اورژانس و انتخابی می باشد و تاخير در اين نوع عمل عارضه ای بدنبال نخواهد داشت. نکته ای را که در مورد پیوند قرنیه باید حتما  به آن توجه نمود این است که  پیوند قرنیه در بسیاری از موارد نیاز به عینک را از بین نمی برد و هدف اصلی از پیوند قرنیه، تبدیل کردن استیگمات نامنظم به آستیگمات منظم است تا فرد بتواند با عینک دید مناسبی داشته باشد. حتی در مواردی بعد از پیوند قرنیه نیز ممکن است برای بهبود دید نیاز به استفاده از لنز تماسی باشد، از این رو تنها زمانی که عدم تحمل واقعی نسبت به کنتاکت لنز ایجاد شده باشد، بهتر است اقدام به پیوند قرنیه گردد. 

از درمانهای  جراحی ديگری که برای قوز قرنيه وجود دارد، استفاده از حلقه های داخل قرنيه (Intracorneal ring ) می باشد که اين نوع از درمان در بعضی از قوزهای خفيف تا متوسط که کنتاکت لنز را نمی توانند تحمل کنند، کاربرد دارد. اين حلقه ها با کاهش ميزان آستيگماتيسم نامنظم به بهبود بينايی کمک می کنند. اما بايد دانست که ميزان موفقيت در حلقه های داخل قرنيه بسيار متغير و از فردی به فرد ديگر متفاوت خواهد بود و در صورت عدم موفقيت درمانی، نهايتا بيمار نياز به پيوند قرنيه خواهد داشت.

نقش لیزیک و دیگر اعمال جراحی لیزری در درمان قوز قرنیه

از آنجایی که قوز قرنیه بیماری پیشرونده ای است، تمامی جراحی هایی که به نحوی به تضعیف قرنیه کمک می کنند، می توانند سیر بیماری را تسریع کنند و به همین علت انجام اینگونه اعمال جراحی در قوز قرنیه ممنوع می باشد. لیزیک و دیگر اعمال جراحی لیزری از این دسته هستند و طبعا هر فردی که بیماری قوز قرنیه را دارد، حتی اگر بیماری وی بسیار بسیار خفیف باشد که فقط با گرفتن نقشه توپوگرافی قرنیه به تشخیص رسیده است، باید از انجام اینگونه اعمال جراحی اجتناب کند.

البته استفاده از عمل جراحی لیزیک، لازک، و یا پی آر کی در کسانیکه تحت عمل پیوند قرنیه قرار گرفته اند و بعد از عمل نزدیک بینی، آستیگماتیسم، و یا دوربینی قابل توجه ای دارند، می تواند بسیار کمک کننده باشد.  تاکنون بیشتر عمل جراحی لیزیک را بعد از پیوند قرنیه توصیه می شد. اما اخیرا اعمال جراحی سطحی مانند لازک و پی ار کی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است و نتایج این عملهای جراحی  نیز بعد از پیوند قرنیه بهتراز نتایج عمل لیزیک می باشد.  

پرسش و پاسخ در مورد قوز قرنیه

پرسش: من به علت قوز قرنيه شديد كانديد پيوند قرنيه شده ام .يكي از همكاران شما به من گفت كه من را پيوند ورقه اي مي كند. آيا اين كه مي گويند پيوند ورقه اي بهترين نوع پيوند است درست است؟ لطفا محاسن و معايب آن را بگوييد؟

پاسخ: پيوند قرنيه  لايه ای (يا به قول شما ورقه ای) و پيوند تمام ضخامت قرنيه، هردو روشهای قابل قبول در درمان قوز قرنيه می باشند. اينکه کدام برای شما بهتر است بستگي به وضعيت چشم شما، وجود يا عدم وجود سابقه بعضی از بيماريهای چشم مانند ورم بهاره و غيره، ضخامت قرنيه و سالم و يا ناسالم  بودن لايه پشتی قرنيه، و همچنين نوع فعاليت های جسمی شما بعد از عمل دارد.  حسن پیوند لایه ای در این است که به مراقبت کمتری پس از عمل نیاز دارد و همچنین شانس پس زدن پیوند کمتر می شود. کیفیت دید پس از پیوند لایه ای ممکن است بخوبی پیوند تمام ضخامت نباشد.

پرسش: من به علت قوز قرنيه پيوند قرنيه انجام داده ام. پيوند من تمام ضخامت است. حدودا بخيه ها چند وقت بعد از عمل كشيده مي شود؟ اين كه گفته ايد شانس مو فثيت 95 درصد است شامل رد پيوند هم مي شود؟ و ديگر اينكه آيا بعد از كشيدن بخيه ها گرفتن روزه ضرري ندارد؟

پاسخ: زمان برداشتن بخيه بعد از پيوند قرنيه بستگی به عوامل متعددی منجمله به نوع و تعداد بخيه استفاده شده، مدت زمان سپری شده پس از عمل، سن و نوع فعاليت شما، و مهمتر از همه به ميزان آستيگماتيسم پس از عمل دارد. بطور معمول از حدود سه ماه پس از عمل می شود در مورد برداشتن تعدادی از بخيه ها بسته به شدت و ميزان آستيگماتيسم تصميم گيری نمود. در مواردی  ممکن است تعدادی از بخيه ها را تا مدت نامعلومی نگه داشت. از طرف ديگر اگر بخيه شل شود بايد بلافاصله آن را از چشم خارج نمود.

کلا شانس موفقيت پيوند قرنيه در درمان قوز قرنيه بسيار بالا و حدود ۹۵ درصد می باشد که اين احتمال با احتساب همه عوارض و منجمله رد پيوند نيز می شود.

بطور کلی عمل پيوند قرنيه منافاتی با روزه گرفتن ندارد و شما در هر مرحله ای پس از پيوند قرنيه می توانيد روزه بگيريد.

پرسش: من ۱۶ساله هستم حدود۶ ماه است که دچار قوزی قرنیه هر دو چشم شدم و حدود ۴ ماه است که از لنز سخت استفاده میکنم ولی چند بار دچار خراش قرنیه شدم آیا به نظر شما از لنز همچنان استفاده کنم یا کاندید پیوند شوم؟

پاسخ: اگر با لنز بينايی مناسبی داريد و قوز قرنيه شما شديد نمی باشد، در حال حاضر بهترين درمان برای شما، ادامه همين درمان با کنتاکت لنز خواهد بود. اينکه چند بار دچار خراش قرنيه شده ايد دليل محکمی که به سمت پيوند قرنيه برويد نيست.

پرسش:  من چشم راستم قوزه قرنیه دارد مدتی است که جلوی دید هر دو چشمم شبکه هایی از خطوط کج و معوج میبینم در حالت نیمه باز پلکهایم، این خطوط و نقاط بیشتر میشوند لطفا کمکم کنید .

پاسخ: اگر اين اشکالی را که می بينيد، در جلوی چشم شما حرکت می کنند و ثابت نيستند، به اينها مگس پران می گويند که اين مگس پرانها بتدريج در اکثر چشمها، آرام آرام ايجاد می گردد و ربطی به قوز قرنيه ندارد. اگر بطور ناگهانی متوجه اين اشکال در جلوی چشم خود شده ايد و به همراه آن، جرقه های نورانی را نيز  می بينيد، بهتر است ته (شبکيه) چشم شما  بطور کامل معاينه گردد. همچنين اگر اخيرا ضربه ای به ناحيه چشم و يا سر داشته ايد، نيز بهتر است اين معاينه انجام گيرد.  

پرسش: با سلام همسر من ۳۳ سال سن دارد و متاسفانه دچار مشکل کراتوکونوس قرنيه شده است و بسيار نگران ايشان هستم .تا چه حد می‌توان اميد وار بود که اين بيماری متوقف شود؟ در چه صورت بيمار نياز به پيوند قرنيه دارد و اين عمل تا چند سال می تواند جوابگو بوده و موفق باشد؟

پاسخ: معمولا پيشرفت بيماری کراتوکونوس يا همان قوز قرنيه از دهه چهارم زندگی کند و يا متوقف می شود. درصد کمی از بيمارانی که قوز قرنيه دارند نهايتا نياز به پيوند قرنيه پيدا می کنند و آن هم در صورتی است که با روشهای ديگر مثل لنز تماسی نتوان مشکل بيمار را حل نمود که اين حالت عمدتا در کسانی اتفاق می افتد که بيماری قوز قرنيه در آنها نسبتا  پيشرفته باشد. پيوند قرنيه در بيمارانی که قوز قرنيه دارند و به آن نياز پيدا می کنند بسيار موفق می باشد و می تواند تا آخر عمر جوابگو باشد.

قوز قرنيه علی رغم اينکه می تواند مشکلاتی را برای بيمار ايجاد کند، ولی بخوبی می توان با آن کنار آمد و فرد می تواند يک زندگی کاملا طبيعی با آن داشته باشد.

پرسش: خانم بنده از سال ۷۳ مبتلا به بيماری آستيگمات نامنظم (قوز قرنيه) توسط يک متخصص چشم تشخيص داده شد در ۳ سال اول عينک برای وی تجويز شد و بعد از آن تاکنون از لنز سخت استفاده ميکند. گفته شده  که بعد از رسيدن سن نامبرده به سی سالگی آستيگمات ايشان خوب شده و نيازی به عمل جراحی ليزری نيست. آيا شما توصيه به انجام عمل لیزری می فرمایید؟ ضمنا سن بيمار ۲۴ سال ميباشد.

پاسخ: بيماری قوز قرنيه (کراتوکونوس) يا همان آستيگمات نامنظم معمولا تا دهه سوم و یا چهارم  زندگی می تواند پيشرفت نمايد ولی هيچگاه از بين نمی رود. درمان های ليزری مانند ليزيک سبب پيشرفت سريعتر بيماری خواهد شد و بايد از آن اجتناب نمود. اگر بيمار با لنز تماسی وضعيت و ديد مناسبی دارد، در حال حاضر برای اين گونه افراد موثرترين درمان همان لنز تماسی سخت می باشد.

سردردکی از شايعترين  يشکايات در طب می باشد و تقريبا فردی يافت نمی شود که آن را بارها تجربه نکرده باشد. غالب اين سردردها مسئله جدی را بدنبال ندارند و عمدتا بدنبال استرس و اظطراب، خستگی، گرسنگی و يا مصرف بعضی از غذاها، و يا قرار گرفتن در شرايط نامساعد ايجاد می گردند.

اگرچه بسياری اعتقاد دارند که سردرد غالبا خبر از وجود مشکلات چشمی می دهد، اما واقعيت اين است که بيشتر اينگونه سردردها منشاء ديگری دارند و کارهای طولانی مدت چشمی مانند مطالعه ممکن است فقط ميزان وقوع و يا شدت آن را بيشتر کند.

يکی از شايعترين انواع سردردها، نوع Tension Headache يا همان سردرد عصبی می باشد که عمدتا در ناحيه پيشانی، شقيقه ها، اطراف و پشت چشم، و حتی ناحيه گردن حس می شود. اين نوع سردرد ناشی از تغييرات نامناسب و موقت در شرايط زيستی روزانه انسان حادث می گردد. بعنوان مثال کار کردن در شرايط پر استرس، کار کردن و يا رفت و آمد در محيطهای با آلودگی بالای هوا، کارکردن در محيط با نور نامناسب، کار کردن و يا رفت و آمد در محيطهای با آلودگی صوتی، گرسنگی، مصرف نکردن موقت بعضی از مواديکه فرد به آن عادت دارد مثل چای و قهوه، خوابيدن در شرايط نامساعد مثلا خواب در محيطهای پر سر و صدا، اظطراب و ايجاد انقباض و فشار بيش از حد در ناحيه فک و دندانها، و حتی جوييدن آدامس به مدت طولانی می تواند از دلايل اين نوع سردرد باشد. طبعا در اينگونه شرايط، کار چشمی می تواند از عوامل تشديد کننده سردرد باشد، و نه علت ايجاد آن. اين نوع سردردها غالبا گذرا هستند و به خوبی به داروهای مسکن معمولی پاسخ می دهند، اما حذف و يا بهبود شرايط زيستی مهمترين نقش را در کاهش دفعات بروز اين نوع سردردهای عصبی خواهد داشت. در اينگونه سردردها، خود فرد به مراتب بهتر از هر پزشکی قادر خواهد بود علت ايجاد کننده سردرد خويش را پيدا کند که در اين صورت با اجتناب از آن، مهمترين قدم را در درمان و پيشگيری برداشته است.

ميگرن نوع ديگری از سردرد می باشد که تقريبا از هر ده نفر يک نفر به آن گرفتار می شوند. اين نوع سردرد در خانمها شايعتر از آقايان می باشد و می تواند جنبه ارثی نيز داشته باشد. از مشخصات آن می توان از سردرد های ضربان دار، يکطرفه، همراه با تهوع و استفراغ، و داشتن حساسيت به نور و صدا و حتی بو را نام برد. بعضی از عوامل می توانند سبب شروع حمله ميگرن گردند که از آن جمله می توان از مصرف بعضی از خوراکيها مثل مشروب يا پنير کهنه يا غذاهای نيتريت دار مانند سوسيس نام برد. همچنين تغييرات هورمونی در سيکل ماهانه خانمها و يا بارداری، اظطراب و استرسها و هيجانات روحی، تغييرات محيطی مانند نور فلورسنت يا صفحه مانيتور کامپيوتر و يا تغيير دمای محيط از ديگر عوامل شروع کننده حملات ميگرن محسوب می گردند. افراد با سردردهای ميگرنی بايد با نظر پزشکان متخصص مغز و اعصاب و بر اساس شدت و تعداد حملات ميگرن، تحت درمانها لازم برای کنترل سردرد و يا پيشگيری از وقوع سردرد قرار بگيرند.

بر خلاف تصور عموم، چشم و بيماريهای چشم ناشايعترين علت سردرد می باشد. معمولا بيماريهای چشمی که ايجاد سردرد می نمايند، غالبا پر سر و صدا و علائم ديگری مانند تاری ديد، ديدن هاله اطراف نورها، حساسيت شديد به نور، و درد و قرمزی و التهاب در ناحيه چشم را نيز ايجاد می کنند. وجود عيوب انکساری تصحيح نشده در چشم مانند دوربينی و آستيگمات معمولا علت ايجاد سردرد نيستند، اما در افرادی که زمينه سردردهای عصبی و يا ميگرنی را دارند، می تواند سبب تشديد و افزايش حملات سردرد گردد. بايد دانست که اينگونه اختلالات چشمی عمدتا ايجاد خستگی زودرس در چشم می نمايند و طبعا تصحيح آن به افزايش کارآيی چشم کمک خواهد کرد.

اگرچه اختلال ديد رنگ (کور رنگي) می تواند در اثر بيماری و بصورت اکتسابی حادث گردد ولی  تقريبا در غالب موارد ناشی از يک اختلال توارثی است و در بدو تولد وجود دارد. اين اختلال ژنتيکی چون غالبا وابسته به کروموزمهای جنسی است، در نتيجه ميزان بروز آن در زن و مرد متفاوت می باشد.  در خانواده فرد کور رنگ، افراد مونث معمولا بدون علامت هستند ولی می توانند حامل کروموزم معيوب باشند و به نسلهای بعدی آن را انتقال دهند. اما افراد مذکر علائم بيماری را نشان می دهند. در جامعه حدود ۸ درصد افراد مذکر و ۵/۰ درصد افراد مونث اختلال ديد رنگ دارند.

در شبکيه چشم انسان دو نوع سلول حساسه بنام سلولهای استوانه ای و سلولهای مخروطی وجود دارد. اين سلولها انرژی نورانی را تبديل به انرژی الکتريکی می کنند و آن را از طريق عصب بينايی به مغز مخابره می نمايند. سلولهای مخروطی هستند که در درک رنگها نقش بازی می کنند. سه نوع مختلف از سلولهای مخروطی وجود دارد که هر کدام از آنها به يک نوع رنگ اصلی (قرمز، سبز، و آبی) پاسخ می دهد. در يک فرد طبيعی هر سه نوع سلول مخروطی فعال هستند و بنابراين يک فرد طبيعی قادر به درک  هر سه نوع رنگ قرمز، سبز، و آبی و طبعا طيف کامل رنگها خواهد بود. 

در افرادی که اختلال ديد رنگ دارند، حداقل يک نوع از اين سه نوع سلول مخروطی، بصورت ناقص يا کامل کارايی نداشته و در نتيجه اين افراد در تشخيص بعضی از رنگها دچار مشکل می گردند.

برای سادگی درک مطلب، می توان چنين در نظر گرفت که تمام افرادی که اختلال ديد رنگ دارند به نوعی در تشخيص قسمت قرمز و يا سبز طيف رنگی اشکال دارند، چرا که افرادی که در ناحيه آبی طيف مشکل دارند، بسيار نادر هستند.

تشخيص اختلال ديد رنگ يا کور رنگی از طريق انجام تست های مختلف ميسر می باشد. از آنجايی که اينگونه اختلالات ديد رنگ عمدتا ارثی می باشند، درمان اساسی برای آن وجود ندارد، اما چند نکته را بايد در نظر داشت:

• اين افراد از بقيه جهات کاملا سالم هستند و معمولا در زندگی روزمره و عادی هيچگاه دچار مشکل نمی گردند.

• خيلی از افراد تصور می کنند که کسی کور رنگی دارد همه چيز را سياه و سفید می بيند در حالی که اين تصور غلطی است (بيماری که کوری رنگی هر سه نوع رنگ را باهم داشته باشد بسيار بسيار نادر است).

• اين افراد معمولا در ناميدن رنگهای اصلی در اجسامی که ذاتا با يک رنگ خاص  هستند اشتباه نمی کنند. فقط بعضی مواقع در افتراق سبز از قرمز يا قرمز از مشکی در کنار يکديگر اشتباه می کنند. بعنوان مثال فردی با کور رنگی کامل ممکن  است جوراب سبز را با نوع قرمز آن اشتباه کند، يا کراوات قرمز را جای کراوات مشکی در مراسم عزاداری استفاده کند.  

• بعضی از اين افراد ممکن است هيچگاه به مشکل اختلال ديد رنگ خود پی نبرند.

• بسياری از افرادی که مشکل ديد رنگ دارند فقط هنگامی متوجه آن شده اند که به نحوی مورد آزمايش ديد رنگ قرار گرفته اند مثلا برای معاينات استخدامی در نيروهای نظامی،انتظامی، يا خلبانی.

• همچنين بايد در نظر داشته باشيم که اين افراد نقص ديد رنگ خود را بخوبی جبران می کنند به نحوی که حتی در مواردی جزئياتی را می توانند ببينند که افراد با ديد رنگ طبيعی ممکن است به آن توجه نکنند، چرا که اين افراد بيشتر به شکل اجسام توجه دارند تا به رنگ آنها.   

• استفاده از بعضی از فيلترها، عينکها، يا کنتاکت لنزهای رنگی مثلا فيلتر قرمز تا حدی می تواند مشکل اين افراد را در تشخيص بعضی از رنگهای نزديک به هم حل کند. 

تست ديد رنگ

تصاوير زير چند نمونه تست ديد رنگ را نشان مي دهند

همه افراد؛ اعم از طبيعي ويا با اختلال ديد رنگ؛ قادر به ديدن عدد 16 هستند

افراد طبيعي قادر به ديدن عدد 2 هستند؛ اما افراد با اختلال ديد رنگ بجز 

يک سري نقاط؛ چيز ديگري را نمي بينند

افراد طبيعي قادر به ديدن عدد 5 هستند؛ اما افراد با اختلال ديد رنگ بجز 

يک سري نقاط؛ چيز ديگري را نمي بينند

افراد طبيعي قادر به ديدن عدد 15 هستند؛ اما افراد با اختلال ديد رنگ يا

 عدد 13 را  مي بينند؛ يا بجزيک سري نقاط؛ چيز ديگري را نمي بينند

افراد طبيعي قادر به ديدن عدد 26 هستند؛ اما  افراد با اختلال ديد رنگ از نوع قرمز؛ فقط

 عدد 6 را  مي بينند؛ و افراد با اختلال ديد رنگ از نوع سبز؛ فقط عدد 2 را مي بينند

افراد طبيعي بجز يک سري نقاط رنگي؛ چيز ديگري را نمي بينند

 اما افراد با اختلال ديد رنگ ممکن است عدد 5 را ببينند

از تصاوير زير مي توان براي تشخيص اختلال ديد رنگ در کودکان استفاده نمود

همه افراد؛ اعم از طبيعي و يا با اختلال ديد رنگ؛ قادر به ديدن سه شکل مربع؛

دايره؛ و ستاره هستند

افراد طبيعي هر دو شکل دايره و مربع را مي بينند؛ در حاليکه افراد با اختلال

ديد رنگ فقط قادر به ديدن دايره هستند

افراد طبيعي هر دو شکل دايره و مربع را مي بينند؛ در حاليکه افراد با اختلال

ديد رنگ فقط قادر به ديدن مربع هستند

توجه داشته باشيد که بعلت تفاوت کيفيت رنگ در مانيتورهاي مختلف؛ ارزش تشخيصي

اين تست ها کامل و صد در صد نخواهد بود و براي تشخيص نهايي اختلالات ديد رنگ

بايد تستهاي کاملتر و دقيقتري انجام شود.تست رنگ

لیزیک (LASIK) چیست؟

چه افرادی می توانند عمل لیزیک را انجام دهند؟

چه افرادی نمی توانند عمل لیزیک را انجام دهند؟

توقعات واقع گرايانه در اعمال جراحی ليزيک(LASIK)، لازک(LASEK) و ليزر پي آر کي(PRK) 

معاینات قبل از عمل لیزیک

تکنیک عمل لیزیک

نتایج عمل لیزیک

عوارض عمل لیزیک

آلترناتیوهای عمل لیزیک (لازک LASEK، اپي ليزيک Epi-LASIK، پي آر کي PRK)

تفاوت عمل  پی آر کی (PRK) با لازک (LASEK)  

اپی ليزيک (Epi-LASIK)  

ليزيک و حاملگي

ليزيک و خشکي چشم

Customized Ablation يا اصلاح ديد منطبق بر خصوصيات هر چشم

پرسش و پاسخ در مورد ليزيک

لیزیک (LASIK) چیست؟

 لیزیک یک عمل انتخابی برای کاهش وابستگی به عینک است که از طریق تغییر انحنای قرنیه به کمک لیزر اگزایمر می تواند عیوب انکساری مانند نزدیک بینی؛ دوربینی؛ و آستیگماتیسم را اصلاح نماید. بیش از یک دهه از انجام این عمل جراحی لیزری می گذرد وتاکنون میلیونها چشم در سرتاسر دنیا تحت این عمل قرار گرفته و می گیرند. در حال حاضر؛ لیزیک  شایعترین و یکی از موفقترین اعمال جراحی عیوب انکساری می باشد که محدوده نسبتا وسیعی ازاختلالات انکساری چشم را می تواند برطرف سازد.

قرنيه (Cornea) قسمت شفاف و شيشه مانند جلوی چشم ميباشد که مقطعي از يك كره يا يك جسم بيضوي منظم است که از وراي آن قسمت رنگي چشم يعنی عنبيه ديده می شود. در واقع رنگ چشم وابسته به عنبیه است که از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد و قرنیه کاملا شفاف است. نور پس از عبور از قرنیه و عدسی چشم به شبکیه می رسد تا در آنجا  تصویر تشکیل گردد و پس از فعل و انفعالاتی؛ اطلاعات این تصویر بصورت امواج الکتریکی-عصبی به مغز منتقل گردد و فعل بینایی کامل گردد. هر گونه اختلالی که در این مسیر بروز نماید سبب کاهش بینایی می شود. قرنیه اولین عنصر در این مسیر می باشد و وجود یک قرنیه شفاف و با شکل هندسی منظم؛ لازمه اصلی بینایی است.  

دراثر بعضی از بیماریها و عفونتهای چشم؛ تروما؛ سوختگیهای شیمیایی؛ و اعمال جراحی؛ قرنیه شفافیت خود را از دست می دهد و در سر راه عبور نور اختلال ایجاد می گردد. از این گروه می توان ازعفونتهای میکربی قرنیه؛ تبخال چشمی؛ تراخم؛ دیستروفی های قرنیه (نوعی بیماری ارثی که سبب کدورت قرنیه می گردد) ؛ و پارگی قرنیه ناشی از ضربه را نام برد.  در برخی دیگر از بیماریهای چشم و یا اعمال جراحی؛ قرنیه ممکن است شکل هندسی منظم خود را از دست بدهد و باز هم در انکسار طبیعی نور اختلال ایجاد می گردد. سردسته این گروه؛ بیماری قوز قرنیه (Keratoconus) می باشد.

در عمل پيوند قرنيه (Corneal Transplant)، قرنيه بيمار با يک قرنيه سالم از چشم انسانی ديگر که فوت کرده؛ تعويض می گردد. تهیه قرنیه توسط بانک چشم از افرادی که خود و یا بستگان آنها اجازه اهدای چشم پس ازمرگ را داده اند؛ صورت می گیرد. بانک چشم معمولا بافت را در ساعات اولیه پس از مرگ؛ از بدن جدا ساخته  و آن را برای انتقال به بیمارستان و یا کلینیک محل جراحی آماده می کند. در بانک چشم قبل از فرستادن بافت برای پیوند؛ یکسری آزمایشات انجام می گیرد تا از انتقال بیماریهایی مانند ایدزو هپاتیت جلوگیری گردد و همچنین از کیفیت بافت پیوندی اطمینان حاصل شود.

عمل پيوند قرنيه شايعترين و موفقترين پيوند اعضاء در بدن انسان محسوب می گردد. چرا که قرنیه فاقد رگهای خونی میباشد و بنابراین شانس پس زدن پیوند در مقایسه با اعضای دیگر در حداقل است. البته تيجه عمل پيوند قرنيه به بیماری اولیه وابسته است. برای مثال در افرادي كه به علت قوز قرنيه  پیوند شده اند  ميزان موفقيت عمل بسيار خوب و بالای 90 درصد است. در مواردي كه پيوند قرنيه در بیماریهایی مانند تراخم  انجام گرفته باشد یا فرد زمینه بیماریهای لبه پلک و یا اختلال لایه اشک را داشته باشد عمل  پیوند با مشکلات عدیده ای روبرو خواهد بود.

در هنگام عمل قسمت مرکزی قرنیه بیمار (7 تا 8 میلیمتر مرکز قرنیه) بصورت یک دایره بریده می شود و همین عمل روی قرنیه اهدایی نیز صورت می گیرد و سپس قرنیه اهدایی در محل قرنیه بیمار با کمک بخیه های بسیار ظریف دوخته می شود. تعداد بخيه ها بسته به نظر جراح و وضعيت چشم متفاوت و بين 16 تا 32 عدد متغير مي باشد. اگر در هنگام عمل پيوند قرنيه، بيماري آب مرواريد وجود داشته باشد، همزمان عمل اب مرواريد انجام شده و لنز داخل چشمي نيز جايگذاري مي گردد. عمل جراحی بصورت يک عمل سرپايي و تحت بیهوشی کامل و یا با  بی حسی موضعی انجام می شود و بیمار پس از عمل   می تواند بیمارستان را ترک کند.

 عمل پیوند قرنیه در مقایسه با دیگر اعمال جراحی چشم نیاز به مراقبت بیشتر و طولانی تری  دارد. چرا که 6 ماه تا یکسال طول می کشد تا پیوند استحکام کافی پیدا کند. در این مدت با برداشتن بعضی از بخیه ها؛ آستیگماتیسم ناشی از عمل پیوند باید کنترل گردد. باید مراقبت گردد که عفونت؛ خشکی چشم؛ و پس زدن پیوند سبب از بین رفتن شفافیت نسج پیوندی نگردد. چشم پیوندی باید در مقابل ضربه بخوبی حفاظت گردد چرا که استحکام چشم پیوند شده هیچگاه برابر با چشم سالم نخواهد شد. 

بطور طبیعی؛ برگشت دید بعد از پیوند نیز با تاخیر قابل توجه ای مواجه است. در ماههای اول پس از عمل؛ بعلت آستیگماتیسم زیادی که وجود دارد؛ بینایی کیفیت مناسبی نخواهد داشت. بتدریج در طی چندین ماه پس از عمل؛ با برداشتن تعدادی از بخیه ها یا همه آنها؛ آستیگماتیسم کاهش یافته و بینایی بهبود می یابد. باید دانست که حتی در اکثر پیوندهای موفق؛ هیچگاه آستیگماتیسم و شماره چشم بطور کامل اصلاح نمی گردد که فرد بی نیاز از عینک باشد. اما در اکثریت آنها شماره چشم و آستیگماتیسم در حدی خواهد بود که بیمار بتواند با عینک های معمولی  بینایی قابل قبولی داشته باشد. در مواردی هم  بعد ازعمل ممکن است آستیگماتیسم هیچگاه  در حد قابل قبول کاهش نیابد که در این صورت بیمار برای بهبود دید مجبور به استفاده از عینکهای با شماره بالا یا لنز تماسی خواهد بود.  حتی در مواردی برای پایین آوردن شماره آستیگماتیسم بعد از عمل پيوند؛ نیاز به اعمال جراحی اضافی مانند برش قرنیه؛ لیزیک؛ و لازک مي باشد.    

البته استفاده از عمل جراحی لیزیک، لازک، و یا پی آر کی در کسانیکه تحت عمل پیوند قرنیه قرار گرفته اند و بعد از عمل نزدیک بینی، آستیگماتیسم، و یا دوربینی قابل توجه ای دارند، می تواند بسیار کمک کننده باشد.  تاکنون بیشتر عمل جراحی لیزیک بعد از پیوند قرنیه توصیه می شد. اما اخیرا اعمال جراحی سطحی مانند لازک و پی ار کی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است و نتایج این عملهای جراحی  نیز بعد از پیوند قرنیه بهتراز نتایج عمل لیزیک می باشد.  

پیوند قرنیه نیز مانند همه اعمال جراحی می تواند عوارض ریز و درشتی را به همراه داشته باشد. ازمهمترین عوارض عمل جراحی پیوند قرنیه  می توان از عفونت؛ پس زدن پیوند؛ نگرفتن پیوند؛ آستیگماتیسم های بالا؛ و نیاز به اعمال جراحی تکمیلی؛ نام برد.  

پرسش و پاسخ در مورد پيوند قرنیه  

پرسش: من به علت قوز قرنيه شديد كانديد پيوند قرنيه شده ام .يكي از همكاران شما به من گفت كه من را پيوند ورقه اي مي كند. آيا اين كه مي گويند پيوند ورقه اي بهترين نوع پيوند است درست است؟ لطفا محاسن و معايب آن را بگوييد؟

پاسخ: پيوند قرنيه  لايه ای (يا ورقه ای) و پيوند تمام ضخامت قرنيه، هردو روشهای قابل قبول در درمان قوز قرنيه و يا ديگر بيماريهاي قرنيه می باشند. اينکه کدام برای شما بهتر است بستگي به وضعيت چشم شما، وجود يا عدم وجود سابقه بعضی از بيماريهای چشم مانند خشکي چشم و بيماريهاي پلک و غيره، ضخامت قرنيه و سالم و يا ناسالم  بودن لايه پشتی قرنيه، و همچنين نوع فعاليت های جسمی شما بعد از عمل دارد.  حسن پیوند لایه ای در این است که به مراقبت کمتری پس از عمل نیاز دارد و همچنین شانس پس زدن پیوند کمتر می شود. کیفیت دید پس از پیوند لایه ای ممکن است بخوبی پیوند تمام ضخامت نباشد.

پرسش: من به علت قوز قرنيه پيوند قرنيه انجام داده ام. پيوند من تمام ضخامت است. حدودا بخيه ها چند وقت بعد از عمل كشيده مي شود؟ اين كه گفته ايد شانس مو فثيت 95 درصد است شامل رد پيوند هم مي شود؟ و ديگر اينكه آيا بعد از كشيدن بخيه ها گرفتن روزه ضرري ندارد؟

پاسخ: زمان برداشتن بخيه بعد از پيوند قرنيه بستگی به عوامل متعددی منجمله به نوع و تعداد بخيه استفاده شده، مدت زمان سپری شده پس از عمل، سن و نوع فعاليت شما، و مهمتر از همه به ميزان آستيگماتيسم پس از عمل دارد. بطور معمول از حدود سه ماه پس از عمل می شود در مورد برداشتن تعدادی از بخيه ها بسته به شدت و ميزان آستيگماتيسم تصميم گيری نمود. در مواردی  ممکن است تعدادی از بخيه ها را تا مدت نامعلومی نگه داشت. از طرف ديگر اگر بخيه شل شود بايد بلافاصله آن را از چشم خارج نمود.

کلا شانس موفقيت پيوند قرنيه در درمان قوز قرنيه بسيار بالا و حدود ۹۵ درصد می باشد که اين احتمال با احتساب همه عوارض و منجمله رد پيوند نيز می شود.

بطور کلی عمل پيوند قرنيه منافاتی با روزه گرفتن ندارد و شما در هر مرحله ای پس از پيوند قرنيه می توانيد روزه بگيريد.  

پرسش: من  كانديد پيوند قرنيه شده ام. آیا می توان عمل پیوند را با بی حسی موضعی انجام داد؟

 پاسخ: عمل پيوند قرنيه می تواند هم با بی حسی موضعی و هم با بيهوشی عمومی انجام گيرد. انتخاب نحوه بيهوشی عمدتا بستگی به شرايط  و سلامت جسمی بيمار  و همچنين آمادگی  روحی وی دارد. طبعا برای بيماری که بيهوشی عمومی می تواند سلامت و حيات وی را تهديد کند انتخاب اول بی حسی مو ضعی خواهد بود. اما در مورد فردی که احتمال عدم همکاری وی در هنگام عمل می رود، مانند افراد کم سن و سال و يا افرادی که از لحاظ روحی روانی آمادگی لازم را نداشته باشند، بيهوشی عمومی انتخاب اول است.  اگر شرايط  بيمار  برای هر دوی اين روشها منعی نداشته باشد انتخاب روش بيهوشی عمدتا  تابعی است از نوع و نحوه عمل جراحی چشم. برای مثال عملهای آب مرواريد عمدتا با بی حسی موضعی و يا با قطره انجام می گيرد. عملهای شبکيه چشم بعلت اينکه غالبا طولانی مدت هستند، با بيهوشی عمومی انجام می شود. در ايران  عمل پيوند قرنيه عمدتا تحت  بيهوشی عمومی صورت می گيرد.  

پرسش: چشمم قوز قرنیه داشت و پیوند شد. اما بعد از پیوند هنوز شماره چشمم۵ /۷- استیگمات است و نمی توانم خوب ببینم. آیا می توانم عمل لیزیک را انجام دهم؟

پاسخ: بعد از عمل پيوند قرنيه، انجام عمل ليزيک و يا ديگر اعمال ليزری سطحی مانند لازک و پی ار کی، امکانپذير است. برای پاسخ قطعی، ابتدا چشم شما بايد مورد معاينه قرار گيرد تا مطمئن شويم که منعی برای اينگونه اعمال جراحی نباشد. ناگفته نماند که تاکنون بیشتر عمل جراحی لیزیک بعد از پیوند قرنیه توصیه می شد. اما اخیرا اعمال جراحی سطحی مانند لازک و پی ار کی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است و نتایج این عملهای جراحی توسط ديگران و منجمله نتايج شخصی  نشان داده که  اعمال جراحی سطحی بعد از پیوند قرنیه، هم به سهولت بيشتری قابل انجام است و هم نتايج بهتر و ماندگارتری  از نتایج عمل لیزیک می دهد.  

گلوكوم (Glaucoma) يا بیماری آب سياه به معنای بالارفتن فشار داخل چشم  می باشد كه مي تواند سبب آسيب عصب بينايي و در نتيجه كوري دائمی شود. باید دانست که بعضی از انواع بیماری آب سیاه می تواند تا مراحل انتهایی بیماری هيچ علامتي نداشته باشد و هنگامی فرد متوجه بیماری خود می گردد که بسیاری از رشته های عصب بینایی وی از بین رفته و دید بشدت و بطور غیر قابل برگشت افت کرده است.  بنابراین تشخیص زودرس آب سیاه و شروع درمان به موقع؛ کلید اصلی در پیشگیری از پيشرفت بيماري و كاهش ديد بيمار  خواهد بود.

در چشم دائما مايع شفافي ترشح می گردد که به آن زلالیه می گویند و این مایع از محلي كه زاويه (محل تلاقي قرنيه با عنبيه) نامیده مي شود؛ خارج می گردد. اگر بدلیلی انسداد یا مانعی بر سر راه خروج این مایع در چشم ایجاد گردد و زلالیه نتواند براحتی از چشم خارج گردد؛ در اینصورت فشار  داخل چشم بالا می رود.

انواع بیماری آب سیاه:  

بطور کلی بیماری آب سیاه را به دو گونه زاویه باز و زاویه بسته تقسیم بندی می کنند. گلوكوم زاويه باز از آنجا به اين نام خوانده مي شود كه زاويه اي كه مايع از آن خارج مي شود "باز" است. با اين حال، به دلايل نا مشخص، تخلیه زلالیه به كندی صورت می گیرد. كندي حركت زلالیه سبب تجمع آن و بالا رفتن فشار داخل چشم مي شود. در گلوكوم زاويه بسته؛ بدليل تنگی شدید زاویه و یا مسدود شدن آن؛ مایع زلالیه نمي تواند از چشم خارج شود. در اين بيماران يك افزايش ناگهاني و بسیار بالا در فشار چشم ديده مي شود.  اين افزايش فشار مي تواند در مدت بسیار کوتاه سبب آسيب ديدن عصب بينايي و كاهش ديد شود.

گلوكوم زاويه باز در ابتدا علامت خاصي ندارد. ديد طبيعي بوده و هیچگونه درد و یا ناراحتی وجود ندارد. با ادامه يافتن بيماري، آرام آرام میدان بینایی بيمار محدود و محدودتر می شود؛ اما دید مرکزی تا مراحل نهایی بیماری حفظ می گردد. به همین جهت؛ بیمار نمی تواند در مراحل ابتدایی متوجه بیماریش گردد. در صورت عدم درمان؛ در مراحل انتهایی؛ بیمار ناگهان متوجه می شود كه ديد محیطی اش بشدت محدود شده است؛ درست مثل اينکه كه دارد از درون يك لوله تفنگ  به اطراف نگاه مي كند. با ادامه يافتن بيماري؛ باقيمانده ديد در مركز نیز از بین رفته و بيمار كور می شود.

بر عکس؛ گلوکوم با زاویه بسته معمولا بسیار پر سر و صداست و با علائم شدید درد چشم؛ تهوع؛ سردرد؛ قرمزي چشم؛ و تاري ديد که بصورت ناگهانی بروز می کند؛ خود را نشان می دهد که یک اورژانس است و بيمار بايد سريعاً درمان شود. در صورت عدم درمان، بيمار ممكن است در مدت بسار کوتاهی برای همیشه نابینا گردد.

نوع دیگر این بیماری می تواند در بدو تولد وجود داشته باشد و یا بتدریج در سنین پایین خود را نشان دهد که به آن آب سیاه مادرزادی می گویند. كودكان مبتلا معمولاً علائم واضحي نظير بزرگی قرنیه؛ خاکستری و کدر شدن رنگ قرنیه، حساسيت به نور، و اشكريزش شديد را دارند.

آب سیاه همچنین مي تواند بدنبال بعضی از جراحي های چشم مانند عمل آب مروارید مادرزادی؛ بدنبال آسيب هاي چشمي، بعضي تومورهاي چشمي، بدنبال التهاب داخل چشمی؛ بیماری دیابت؛ و یا مصرف بعضی از داروها (کورتون) بروز نماید.

تشخيص زودرس و به موقع بيماری آب سياه:

• اگر سن شما بالای چهل سال است حتما به چشم پزشک مراجعه و حداقل برای يکبار از ميزان فشارچشم خود اطلاع پيدا کنيد (آب سياه يعنی بالا بودن غير طبيعی فشار چشم). 

• بايد بدانيم بعضی از بيماريها نيز می تواند ريسک ابتلا به آب سياه را بيشتر کند. سردسته اين بيماريها، بيماری قند و بيماری فشار خون می باشد.

• در چشمهای با نزديک بينی  بالا نيز ريسک ابتلا  به بيماری آب سياه در آنها بيشتر می باشد.   

• اگر در افراد فاميل و نزديکان (نسبی) شما کسی را با بيماری آب سياه (بالا بودن فشار چشم) سراغ داريد در اولين فرصت سعی کنيد از وضعيت فشار چشمتان اطمينان پيدا کنيد. چرا که احتمال ابتلا به بيماری آب سياه در كسانيكه در خانواده شان سابقه اين بيماري وجود دارد، بيشتر است. اگر يکی از والدين يا خواهر و برادر شما آب سياه داشته باشد شانس گرفتاری چشم شما به اين بيماری  در حد ۲۰ در صد خواهد بود. 

• اگر به هر دليلی از داروی کورتون (خوراکی، تزريقی، استنشاقی، و ياقطره) استفاده می نماييد، در طول مدت درمان بايد از وضيعت فشار چشم خود اطلاع حاصل نماييد. چرا که مصرف هر نوع داروی کورتون دار بمدت حدودا بيش از يک هفته تا ده روز در بعضی از افراد می تواند سبب بالا رفتن فشار چشم و آسيب دائمی و غير قابل برگشت عصب بينايی چشم گردد.

• اگر قبلا تحت عمل آب مرواريد از نوع مادرزادی قرار گرفته ايد بهتر است که در هر ويزيت (حداقل سالی يک بار برای ساليان متوالی)، از چشم پزشکتان سراغ ميزان  فشار چشم خود را بگيريد. 

درمان:
هدف در درمان بیماری آب سیاه؛ پایین آوردن فشار داخل چشم  به کمک روش هاي مختلف مانند دارو درمانی؛ لیزر درمانی؛ جراحی؛ و یا ترکیبی از این روشها می باشد که بسته به نوع و شدت بیماری توسط پزشک معالج انتخاب می گردد. باید بدانیم که درمان آب سیاه هیچگاه افت دید و آسیب قبلی را نمی تواند جبران کند و در بهترین شرایط فقط می تواند از آسیب بیشتر پیشگیری نماید.

كليات

كار اصلي چشم آن است كه نورهايي را كه از خارج دريافت مي كند طوري روي پرده شبكيه متمركز كند كه تصوير دقيقي از شيء مورد نظر روي پرده شبكيه ايجاد شود. شبكيه اين تصاوير را به صورت پيام هاي عصبي به مغز ارسال مي كند و اين پيام ها در مغز تفسير مي شوند. بنابراين براي واضح ديدن، قبل از هرچيز لازم است كه نور به طور دقيق روي پرده شبكيه متمركز شود.

ساختمان چشم شبيه يك كره است. در قسمت جلوي اين كره يك پنجره شفاف به نام قرنيه وجود دارد. نور از محيط خارج وارد قرنيه شده پس از عبور از مردمك به عدسي مي رسد. عدسي نور را به صورت دقيق روي شبكيه متمركز مي كند تا تصوير واضحي بر روي شبكيه ايجاد شود.

براي آنكه اشياء به صورت دقيق و واضح ديده شوند لازم است مسيري كه نور در چشم طي مي كند شفاف باشد و قرنيه و عدسي نور را درست روي شبكيه متمركز كنند.

پلك

وقتي جسم نوك تيزي به چشم ما نزديك مي شود ما بي اختيار پلك ها را مي بنديم. پلك ها در حقيقت ساختمان هاي تمايز يافته اي از جنس پوست و عضلات زير پوستي هستند كه وظيفه محافظت از چشم ها را بر عهده دارند. مژه ها مثل يك صافي از ورود گرد و غبار و ذرات مختلف به داخل چشم جلوگيري مي كنند. خود پلك ها دو وظيفه مهم دارند: اول آنكه مثل يك ديوار دفاعي جلوي قسمت عمده اي از كره چشم را مي گيرند و از كره چشم محافظت مي كنند، دوم آنكه پلك ها هر 5 تا 10 ثانيه يك بار باز و بسته مي شوند كه اين امر به شسته شدن ميكروب ها و ذرات خارجي از سطح چشم كمك مي كنند و در حقيقت سطح چشم را جارو مي كند. به علاوه باز و بسته شدن پلك ها به توزيع يكنواخت اشك بر روي كره چشم كمك مي كند.

ملتحمه

ملتحمه يك لايه شفاف محافظ است كه سطح داخلي پلك ها و روي سفيدي كره چشم را مي پوشاند. در ملتحمه رگ هاي خوني و گلبول هاي سفيد به مقدار زيادي وجود دارد. اين رگ ها و سلول هاي دفاعي تا حد زيادي از ورود ميكروب ها و عوامل بيماري زا به قسمت هاي عمقي چشم جلوگيري مي كند. به علاوه ترشحات ملتحمه سطح چشم را نرم و مرطوب نگه مي دارد و در حقيقت سطح چشم را روغنكاري مي كند كه اين امر باعث آسان تر شدن حركات چشم در جهات مختلف مي شود.

قرنيه

قرنيه قسمت شفاف جلوي كره چشم است كه از پشت آن ساختمان هاي داخلي تر كره چشم مثل عنبيه و مردمك ديده مي شود. قرنيه چشم را مي توان به شيشه پنجره تشبيه كرد. همانطور كه اگر شيشه پنجره كثيف باشد اشياء بيرون تار ديده مي شوند، اگر بر روي قرنيه كسي لكه يا كدورتي وجود داشته باشد فرد اشياء را تار مي بيند. به علاوه همانطور كه از پشت يك شيشه موجدار يا مشجر اشياء كج و كوله و ناصاف ديده مي شوند. در صورتي كه سطح قرنيه ناهموار باشد اشياء  ناصاف و تار ديده مي شوند.

البته قرنيه انسان يك تفاوت مهم با شيشه پنجره دارد و آن هم اينكه شيشه پنجره يك سطح صاف است در حاليكه قرنيه بخشي از يك كره است. اين ساختمان كروي باعث مي شود كه قرنيه چشم مثل يك ذره بين عمل كند و نورهايي را كه از محيط خارج وارد كره چشم مي شوند به صورت پرتوهاي همگرا درآورد كه تصوير واضحي روي شبكيه ايجاد كنند. البته در همه افراد اين امر به صورت دقيق اتفاقي نمي افتد. مثلاً اگر انحناي قرنيه كسي بيشتر از حد طبيعي باشد تصاوير به جاي آنكه روي پرده شبكيه بيفتد در جلوي پرده شبكيه تشكيل مي شود. چنين فردي نزديك بين (ميوپ) است. همچنين اگر انحناي قرنيه كسي كمتر از حد طبيعي باشد تصاوير به جاي آنكه روي پرده شبكيه بيفتند در پشت آن تشكيل مي شوند. چنين فردي دوربين (هيپروپ) است. به طوري كه مي بينيم قرنيه افراد نقش مهمي در تعيين دوربيني يا نزديك بيني يا شماره چشم افراد دارد. به همين علت اكثر روش هاي جراحي براي اصلاح ديد و شماره عينك روي اين بخش از چشم انجام مي گيرد. مثلاً در روش هاي ليزر (PRK)، ليزيك(LASIK)، لازك(LASEK) و جراحي با تيغه الماس (RK) مقدار انحناي قرنيه تغيير مي كند و شماره چشم فرد اصلاح مي شود. همچنين استفاده از لنز تماسي (كنتاكت لنز) كمك مي كند كه انحناي قرنيه فرد موقتاً به اندازه مطلوب برسد و ديد فرد اصلاح شود.

عنبيه و مردمك

عنبيه بخش رنگي پشت قرنيه است كه رنگ چشم افراد را تعيين مي كند. رنگ اين بخش در چشم افراد مختلف متفاوت است و از آبي و سبز تا عسلي و قهوه اي تغيير مي كند. در وسط عنبيه سوراخي به نام مردمك وجود دارد كه مقدار نور وارد شده به چشم را تنظيم مي كند. كار مردمك مثل پرده اي است كه پشت پنجره آويزان شده و نور ورودي به اتاق را كم و زياد مي كند. همانطور كه وقتي نور خارج شديد و زياد باشد، پرده را مي بنديم تا نور كمتري به اتاق وارد شود، وقتي چشم در محيط پر نور قرار مي گيرد مردمك تنگ مي شود تا مقدار نور كمتري وارد چشم شود. به همين صورت وقتي چشم در محيط كم نور قرار مي گيرد مردمك گشاد مي شود تا نور بيشتري وارد چشم شود.

اتاق قدامي

اتاق قدامي فضاي كوچكي است كه بين قرنيه و عنبيه قرار دارد. در اين فضا مايعي به نام زلاليه جريان دارد كه به شستشو و تغذيه بافت هاي داخل چشم كمك مي كند. همانطور كه در يك استخر براي پاك ماندن استخر مرتباً مقداري آب خارج مي شود و به جاي آن آب تصفيه شده وارد مي شود، در چشم هم مرتباً مقداري از مايع زلاليه خارج مي شود و مايع زلاليه جديدي كه در چشم توليد شده است جايگزين آن مي شود. اگر به هر دليلي تعادل بين توليد و خروج اين مايع به هم بخورد مقدار مايع زلاليه در چشم افزايش پيدا مي كند و فشار داخل كره چشم از حد طبيعي بيشتر مي شود. (مقدار طبيعي فشار چشم در افراد بالغ بين 10 تا 21 ميلي متر جيوه است). بالا رفتن فشار چشم به پرده شبكيه و عصب بينايي آسيب مي زند و باعث بيماري آب سياه يا گلوكوم مي شود.

عدسي

عدسي يك ساختمان شفاف در پشت عنبيه است كه در متمركز كردن دقيق پرتوهاي نور بر روي شبكيه به قرنيه كمك مي كند. ضخامت عدسي چشم در شرايط مختلف تغيير مي كند و بسته به آنكه شيء مورد نظر در چه فاصله اي از فرد قرار داشته باشد ضخامت عدسي كم و زياد مي شود. بنابراين فرد مي تواند اشياء را در فواصل مختلف (از بي نهايت تا حدود 20 سانتي متري و گاهي نزديك تر) به طور واضح ببيند. هرچه سن افراد بيشتر مي شود قدرت تغيير شكل عدسي كمتر مي شود به طوري كه در حدود سن 40 سالگي قدرت تغيير شكل عدسي آنقدر كم مي شود كه اكثر افراد براي ديدن اشياء نزديك و انجام كارهايي مثل مطالعه و خياطي به عينك كمكي براي ديد نزديك (عينك مطالعه) نياز پيدا مي كنند. اين همان حالتي است كه به آن پير چشمي گفته مي شود.

با گذشت سن علاوه بر آنكه قدرت تغيير شكل عدسي كم مي شود ميزان شفافيت عدسي هم كم مي شود. گاهي كدورت عدسي آنقدر زياد مي شود كه مثل پرده اي ديد فرد را تار مي كند. اين كدورت عدسي را اصطلاحاً آب مرواريد يا كاتاراكت مي گويند.

زجاجيه

زجاجيه مايع ژله مانند شفافي است كه داخل كره چشم را پر مي كند و به آن شكل مي دهد.. زجاجيه از پشت عدسي تا روي پرده شبكيه وجود دارد.. با گذشت سن ساختمان ژله مانند زجاجيه تغيير مي كند و در بعضي جاها حالت آبكي پيدا مي كند. در اين حال بعضي قسمت هاي زجاجيه شفافيت خود را از دست مي دهد و سايه اي روي پرده شبكيه مي اندازد كه فرد آن را به صورت اجسام شناور كوچكي مي بيند كه مثل مگس در ميدان بينايي بالا و پايين مي روند. اين حالت اصطلاحاً مگس پران گفته مي شود.

شبكيه

شبكيه يك پرده نازك حساس به نور (شبيه فيلم عكاسي) است كه در عقب كره چشم قرار دارد. پرتوهاي نوري كه به شبكيه برخورد مي كنند به پيام هاي عصبي تبديل مي شوند كه از طريق عصب بينايي به مغز منتقل مي شوند و در مغز تفسير مي شوند.

در شبكيه انسان انواع مختلفي از سلول هاي گيرنده نوري وجود دارد كه ميزان حساسيت آن ها به نور متفاوت است. گيرنده هاي نوري استوانه اي بيشتر براي ديد در محيط هاي تاريك به كار مي روند. گيرنده هاي مخروطي براي تشخيص رنگ و جزئيات ظريف تمايز يافته اند. ترتيب قرار گيري اين سلول ها در شبكيه طوري است كه در ناحيه مركزي شبكيه (ماكولا) تعداد گيرنده هاي مخروطي بيشتر است. بنابراين وقتي فردي به صورت مستقيم به شيئي نگاه مي كند تصوير آن شيء مستقيماً روي ماكولا در جايي مي افتد كه تعداد سلول هاي مخروطي بيشتر است و در نتيجه شيء با وضوح بيشتري مشاهده مي شود.

مشيميه

مشيميه پرده نازك سياه رنگي است كه دور شبكيه را احاطه كرده است. اين پرده تعداد زيادي رگ هاي خوني دارد كه مواد غذايي را به بخش هايي از شبكيه مي رساند. به علاوه سلول هاي اين لايه حاوي تعداد زيادي رنگ دانه سياه ملانين است كه رنگ سياهي به اين بخش از چشم مي دهد. وجود رنگ سياه مانع از انعكاس نورهاي اضافي در داخل كره چشم مي شود و به تشكيل تصوير واضحتر كمك مي كند.

صلبيه

صلبيه بخش سفيد رنگ نسبتاً محكمي است كه دورتا دور كره چشم به جز قرنيه را مي پوشاند و از ساختمان هاي داخل كره چشم محافظت مي كند. اين بخش از چشم اثر مستقيمي در فرايند بينايي ندارد و در واقع مثل يك اسكلت خارجي از كره چشم محافظت مي كند.

عصب بينايي

عصب بينايي كه رابط كره چشم و مغز مي باشد از عقب كره چشم خارج مي شود و از طريق سوراخي در استخوان پروانه اي جمجمه به مغز مي رسد. اين عصب پيام هاي بينايي را به مغز ارسال مي كند و اين پيام ها در مغز تفسير مي شوند.

عضلات چشم

براي آنكه ما بتوانيم اشياء را در جهات مختلف ببينيم لازم است بتوانيم چشم را در جهات مختلف بالا، پايين، چپ و راست بچرخانيم. حركات كره چشم در هر چشم به وسيله 6 عضله كوچك كه به اطراف كره چشم مي چسبد كنترل مي شود. بيماري اين عضلات و يا عدم هماهنگي آن ها مي تواند به انحراف چشم يا لوچي منجر شود.